Uniwersytet Papieski tworzy Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej

 

Najcenniejsze archiwalia związane z Archidiecezją Krakowską dostępne w domu, za pomocą kilku kliknięć myszką? Już niedługo będzie to możliwe. Naukowcy z Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie pracują nad stworzeniem portalu internetowego Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej. Do końca 2022 roku potrwa opracowanie, konserwacja i digitalizacja tych bezcennych materiałów.

Akta wizytacji biskupich Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego, Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, sygn. AV 37, 1747-1748 (fragment), fot. Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII.

Projekt Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej realizuje Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie dzięki wsparciu z Funduszy Europejskich. W ramach projektu w Internecie udostępnionych zostanie ponad tysiąc jednostek archiwalnych wchodzących w skład trzech zasobów archiwalnych o unikalnym znaczeniu naukowym, kulturowym i historycznym: Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, Archiwum Archidiecezji Lwowskiej oraz Archiwum Diecezji Bielsko-Żywieckiej. Przez trzy lata wykonanych zostanie ponad pół miliona najwyższej jakości skanów, które następnie zostaną opublikowane w serwisie Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej. Dzięki wynoszącemu ponad 7 milionów złotych dofinansowaniu z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa do końca 2022 roku strona będzie sukcesywnie uzupełniana o kolejne materiały archiwalne. Do tego czasu postępy prac digitalizacyjnych oraz kulisy funkcjonowania Pracowni można śledzić na kontach projektu Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej w serwisach społecznościowych oraz na blogu.

 

W pierwszej połowie roku działająca przy Uniwersytecie pracownia digitalizacyjna przeszła gruntowny remont oraz wzbogaciła się o najnowocześniejszy sprzęt przeznaczony do skanowania metodą fotograficzną dokumentów, rękopisów, starodruków oraz książek. Na jej wyposażeniu znajdują się obecnie dwa skanery kołyskowe wyposażone w stoły reprodukcyjne z szybą dociskową w kształcie litery „V”, dzięki której skanowanie jest całkowicie bezpieczne dla ksiąg poddawanych procesowi digitalizacji oraz dwa skanery płaskie dedykowane skanowaniu akt i dokumentów luźnych. Wszystkie stanowiska wyposażone są w średnioformatowe aparaty fotograficzne o matrycy 150 milionów pikseli, które umożliwiają uzyskanie odwzorowań cyfrowych w najwyższej dostępnej obecnie rozdzielczości z zachowaniem światowych standardów digitalizacji.

Akta wizytacji biskupich Andrzeja Stanisława Kostki Załuskiego, Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, sygn. AV 28, 1748 r., fot. Pracownia Inwentaryzacji i Digitalizacji Zabytków UPJPII.

W Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie przechowywany jest jeden z najbogatszych w Polsce zbiorów źródeł opisujących życie społeczne w diecezji krakowskiej od początku XV wieku. Dokumentacja dotyczy m.in. takich spraw jak: sądownictwo, funkcjonowanie administracji kościelnej, życie duchowe i kulturalne parafian, udzielanie sakramentów czy rozwój gospodarczy beneficjów kościelnych. Archiwum Archidiecezji Lwowskiej (Archiwum biskupa Eugeniusza Baziaka) będące obecnie w depozycie Uniwersytetu Papieskiego, zawiera bezcenne materiały pozwalające na naukowe opisanie nie tylko życia Kościoła w Galicji Wschodniej, ale i życia codziennego jej mieszkańców. Dokumenty te umożliwiają odtworzenie relacji społecznych, administracyjnych, kulturalnych i naukowych obszaru będącego poza obecnymi granicami Polski. W skład trzeciego zespołu, który zostanie poddany digitalizacji wschodzą dokumenty z 41 archiwów parafialnych z terenu diecezji bielsko-żywieckiej. To przede wszystkim bezcenne, staropolskie księgi metrykalne. Najstarsze z nich pochodzą z lat dwudziestych XVII wieku.

 

Projekt Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej to odpowiedź na rosnące od lat, a obecnie pogłębione z powodu pandemii, zainteresowanie cyfrowym dostępem do obiektów reprezentujących dziedzictwo nauki. Ze względu na analogową postać dokumentów archiwalnych oraz w wielu przypadkach ich zły stan zachowania, dostęp do nich jest ograniczony. Szerokie udostępnienie tak dużej ilości dokumentów przyczyni się nie tylko do ich ochrony, ale i umożliwi korzystanie z nich szerokiemu gronu naukowców, historyków, historyków sztuki, genealogów, nauczycieli, przewodników turystycznych, młodzieży szkół średnich i wyższych, pasjonatów i wszystkich zainteresowanych bez wychodzenia z domu.

Projekt Cyfrowe Archiwum Archidiecezji Krakowskiej uzyskał dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej w ramach Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Oś priorytetowa: II E-administracja i otwarty rząd; Działanie: 2.3 Cyfrowa dostępność i użyteczność informacji sektora publicznego; Poddziałanie: 2.3.1 Cyfrowe udostępnienie informacji sektora publicznego ze źródeł administracyjnych i zasobów nauki.

 

Wartość dofinansowania: 7 328 560,43 PLN